Essers, Bernard

(Kraksãan (Nederlands Indië) 1893 - 1945 Doniawerstal)

a. De zaaier, jaren ’20; houtsnede, 33,5 x 33,5.

Essers, die de zoon was van een arts, volgde eerst de tekenlessen op de Hendrik de Keyserschool te Amsterdam en studeerde daarna twee jaar aan het Royal College of Arts in Londen (1912-1914). Terug in Nederland ging hij zich toeleggen op het maken van houtsnedes, waarmee hij al gauw de aandacht op zich vestigde. In 1919 ging hij in Bergen wonen, waar hij bevriend raakte met verscheidene collega’s. Onder hen J.M. Graadt van Roggen, van wie hij etsen leerde. Vanuit Bergen maakte hij verscheidene reizen naar Frankrijk en Italië (waar hij in 1921/22 bijna een half jaar verbleef). Ondertussen exposeerde hij zijn werk – voornamelijk houtsneden – met succes in binnen- en buitenland, terwijl hij ook diverse opdrachten uitvoerde voor boekillustraties en omslagen in dezelfde techniek (onder andere voor boeken van Arthur van Schendel en Adriaan Roland Holst). Voorts ontwierp hij af en toe ex-librissen.

b. Twee dennen aan de kust in Bretagne, jaren ’20; houtsnede, 38 x 31,5.

In de loop van de jaren ’30 legde hij zich steeds meer toe op het maken van penseeltekeningen in inkt. In 1943 werd Bergen door de Duitsers geëvacueerd en werd Essers gedwongen zijn geliefde dorp te verlaten. Via enige omzwervingen kwam hij uiteindelijk in Friesland terecht, waar hij enkele dagen na de bevrijding op slechts 52-jarige leeftijd overleed.
Essers’ oeuvre bestaat voor het grootste deel uit landschappen, veelal met dieren en mensen erin, die vaak zijn gebaseerd op schetsen uit Frankrijk en Italië. Door hun strakke, gestileerde vormgeving, die een soort synthese vormt tussen Art Nouveau en Expressionisme, hebben ze vaak een wat dromerige uitstraling, die uitnodigt om even afstand te nemen van de hectiek van het dagelijkse leven.

Dit artikel (van de hand van Jan Jaap Heij) is met toestemming van de rechthebbenden (Drents Museum en uitgever WBOOKS BV) ontleend aan het boek 'Vernieuwing & Bezinning' dat niet meer zal worden herdrukt.

ab. JAV Studio’s, Assen